Σας έχει τύχει ποτέ οι ηλικιωμένοι με τους οποίους συνεργαστήκατε σε μια εκπαιδευτική δραστηριότητα να είναι στο τέλος δυσαρεστημένοι και οι προσδοκίες τους να μην έχουν ικανοποιηθεί; Το πρόβλημα μπορεί να ήταν ότι δεν γνωρίζατε επαρκώς τα κίνητρά τους, δηλαδή τους λόγους για τους οποίους αποφάσισαν να παρακολουθήσουν το εργαστήριό σας ή το σεμινάριό σας. Ας δούμε λοιπόν μαζί ποιοι είναι οι παράγοντες κινήτρων για τη μάθηση των ηλικιωμένων και τι μπορείτε να κάνετε ως εκπαιδευτές κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
1.Ενθαρρύνετε την κοινωνική αλληλεπίδραση
Πρώτη ανάγκη είναι η ανάγκη για σχέσεις, κοινωνικοποίηση ή αίσθηση του ανήκειν σε μια ομάδα. Συχνά οι ηλικιωμένοι εγγράφονται σε εκπαιδευτικά προγράμματα όχι τόσο για το θέμα, όσο για την επιθυμία να συναντήσουν άλλους ανθρώπους, να μοιραστούν και να συζητήσουν με συνομηλίκους. Είναι λοιπόν σημαντικό κατά τον σχεδιασμό ενός εργαστηρίου να μην παραλείπουμε δραστηριότητες που βοηθούν στη βαθύτερη γνωριμία, την αφήγηση εμπειριών ή περιστατικών. Μπορούμε να αξιοποιήσουμε προετοιμασμένες ερωτήσεις, συζητήσεις για αγαπημένες ταινίες, βιβλία ή χόμπι, ακόμη και μια απλή κινητική δραστηριότητα.
2.Η εκπαίδευση αυξάνει τις δυνατότητες απασχόλησης
Μην ξεχνάτε ότι με την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων βοηθάτε τους ηλικιωμένους να είναι πιο αυτόνομοι, ανεξάρτητοι και έτσι να αυξάνουν τις πιθανότητές τους για απασχόληση. Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες παρατηρούμε ότι, λόγω χαμηλών εισοδημάτων, οι ηλικιωμένοι αναζητούν διάφορες ευκαιρίες εργασίας για να βελτιώσουν την οικονομική τους κατάσταση. Θέματα όπως η εκμάθηση ξένων γλωσσών, οι ψηφιακές δεξιότητες, οι ήπιες δεξιότητες αλλά και η κριτική σκέψη μπορούν να ανοίξουν την πόρτα σε καλύτερες επαγγελματικές ευκαιρίες. Γι’ αυτό, όταν προετοιμάζετε το περιεχόμενο μιας εκπαιδευτικής δραστηριότητας, έχετε υπόψη ότι η εκπαίδευση πρέπει να είναι επίκαιρη και να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες ανάγκες της αγοράς εργασίας. Χρησιμοποιήστε παραδείγματα από την καθημερινή ζωή, παρουσιάστε επίκαιρα δεδομένα και ενημερώστε τους ηλικιωμένους για τις πραγματικές προσδοκίες των εργοδοτών.
3.Υποστηρίξτε και ενθαρρύνετε
Ένας πολύτιμος παράγοντας κινήτρου είναι τα γνωστικά ενδιαφέροντα – δηλαδή οι ηλικιωμένοι εκπαιδεύονται επειδή το θέλουν οι ίδιοι και συνειδητοποιούν την ευθύνη τους για τη διατήρηση της πνευματικής τους κατάστασης. Εάν έχετε τέτοιους συμμετέχοντες στη μαθησιακή διαδικασία, είναι κρίσιμο να αισθανθούν τη στήριξη, την αναγνώριση και την ενθάρρυνσή σας.
4.Διδάξτε στους ηλικιωμένους πώς να αντισταθμίζουν τη μείωση της απόδοσης
Πολλοί άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας συνειδητοποιούν ότι δεν μπορούν και δεν αντέχουν ό,τι παλαιότερα. Αυτό είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο που σχετίζεται με τη γήρανση. Σε ορισμένους όμως, αυτή η συνειδητοποίηση μπορεί να προκαλέσει απογοήτευση ή δυσαρέσκεια με τον εαυτό τους. Ο ρόλος των εκπαιδευτών και των εκπαιδευτών-προπονητών είναι να βοηθήσουν τους ηλικιωμένους να εντοπίσουν νέες δυνάμεις και να ανακαλύψουν ποιες δεξιότητες μπορούν να τους βοηθήσουν να αντισταθμίσουν τη μείωση της απόδοσης και την έλλειψη αντοχής. Η εκπαίδευση μπορεί να είναι εργαλείο για μια πιο ικανοποιητική ζωή και για την αποδοχή του εαυτού στην τρέχουσα φάση της ζωής.
5.Βοηθήστε τους ηλικιωμένους να αποκτήσουν σταθερότερη δομή και τάξη στη ζωή τους
Ένας από τους παράγοντες που ωθούν τους ηλικιωμένους να συμμετέχουν στην εκπαίδευση είναι και η ανάγκη για πιο σταθερή δομή στην καθημερινότητα. Για ορισμένους ηλικιωμένους είναι δύσκολο να δημιουργήσουν ένα ουσιαστικό πρόγραμμα ελεύθερου χρόνου, γι’ αυτό η εκπαίδευση είναι ένας τρόπος να αποκτήσουν τακτικές συνήθειες, καλύτερη οργάνωση του χρόνου και αποτελεσματικότερη αυτοπειθαρχία. Είναι λοιπόν σημαντικό να διδάξουμε στους ηλικιωμένους πώς να μαθαίνουν, ώστε η αυτοβελτίωση να γίνει καθημερινή και αποτελεσματική τους δραστηριότητα.
Αν μέχρι τώρα δεν διερευνήσατε τα κίνητρα των συμμετεχόντων στις εκπαιδευτικές σας δραστηριότητες, ίσως σήμερα αποφασίσετε να ξεκινήσετε. Μπορείτε να το κάνετε μέσω μιας ηλεκτρονικής φόρμας εγγραφής, ορίζοντας προσδοκίες στην αρχή του εργαστηρίου ή με ατομικές συζητήσεις που θα σας βοηθήσουν να ανακαλύψετε γιατί πραγματικά γράφτηκαν στο πρόγραμμά σας.