Καθένας από εμάς πρέπει με κάποιον τρόπο να προσαρμόζεται στις αλλαγές που συμβαίνουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Για τους ηλικιωμένους αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η προσαρμογή στη γήρανση διαφέρει λίγο από άτομο σε άτομο, ωστόσο, μπορούμε να μιλήσουμε για ορισμένα χαρακτηριστικά της σωστής προσαρμογής. Σε αυτά περιλαμβάνονται: προοπτική, ευελιξία, πρόνοια, κατανόηση προς τους άλλους και ευχαρίστηση.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ σημαίνει ότι το άτομο θα πρέπει να είναι σωστά προσανατολισμένο ως προς το μέλλον του και τον τρόπο με τον οποίο θα ενεργήσει και θα το αντιμετωπίσει. Πρόκειται δηλαδή για μια συγκεκριμένη οπτική γωνία, μια στάση ζωής για το μέλλον, αλλά και για μια γενικότερη αντίληψη όχι μόνο για τον εαυτό του, αλλά και για τον κόσμο συνολικά.
ΕΥΕΛΙΞΙΑ σημαίνει προσαρμοστικότητα και ανοιχτότητα στη διαμόρφωση νέων στάσεων. Το άτομο πρέπει να κατανοεί ότι κάποια πράγματα στη ζωή του θα αλλάξουν σταδιακά ή ότι έχουν ήδη αλλάξει και συνεχίζουν να αλλάζουν. Ορισμένες συνήθειες θα χρειαστεί να τις εγκαταλείψει και να τις αντικαταστήσει με νέες, και θα πρέπει να συμφιλιωθεί με αυτή την κατάσταση. Είναι επίσης σημαντικό να μάθει να δέχεται την κριτική, αντιμετωπίζοντάς την ως μάθημα. Δεν θα πρέπει να απαιτεί από τον εαυτό του υπερβολικά μεγάλους ή μη ρεαλιστικούς στόχους· αντίθετα, θα πρέπει να ενεργεί σύμφωνα με τις τρέχουσες δυνατότητές του και ικανότητές του, κάτι που μπορεί να είναι μερικές φορές δύσκολο.
ΠΡΟΝΟΙΑ προσφέρει τη δυνατότητα εκμάθησης νέων πραγμάτων που μπορούν να αντικαταστήσουν όσα δεν είναι πλέον σε θέση να διαχειριστεί. Επειδή, για παράδειγμα, δεν έχει πια τη δύναμη που είχε παλαιότερα, πρέπει να μάθει να αξιολογεί και να αποδέχεται τις δυνατότητές του. Η πρόνοια περιλαμβάνει επίσης την αποτελεσματική οργάνωση του ελεύθερου χρόνου και της καθημερινής ζωής.
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ σημαίνει εκμάθηση της αντίληψης των απόψεων και των στάσεων άλλων ανθρώπων. Εκτός από την κατανόησή τους, είναι σημαντικό να μπορεί να τις επεξεργαστεί, να τις κατανοήσει και με τον καιρό να μάθει να τις ανέχεται.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΣΗ είναι η ικανότητα να προσφέρει κανείς στον εαυτό του χαρά. Με την έναρξη της γήρανσης, σταδιακά εξαφανίζονται από τη ζωή των ηλικιωμένων πολλά πράγματα στα οποία είχαν συνηθίσει και που ήταν σημαντικά γι’ αυτούς· επομένως, είναι απαραίτητο να γνωρίζουν δραστηριότητες που μπορούν να τους γεμίσουν, να τους φέρνουν χαρά και να τους δίνουν αίσθημα ικανοποίησης. Δεν έχει τόση σημασία ποια είναι η δραστηριότητα, αλλά το να την εκτελεί ο ηλικιωμένος με χαρά και ευχαρίστηση.
Τηρώντας αυτές τις συστάσεις και εφαρμόζοντας ψυχική υγιεινή, ο ηλικιωμένος μπορεί να ενισχύσει την ικανότητά του για προσαρμογή.
Πηγή:
Vostrý, M. – Veteška, J. – et al. (2021). Kognitivní rehabilitace senioru: psychosociální a edukační souvislosti. ISBN 978-80-271-2866-2.