Stereotypy pokoleniowe, podobnie jak odgrzewana pizza, najszybciej przypalają się na brzegach. Po raz pierwszy w historii siła robocza składa się z pięciu pokoleń pracowników. Nigdy wcześniej w miejscu pracy nie było tak szerokiej gamy perspektyw i doświadczeń.
A która grupa najbardziej obrywa?
Według niedawnego badania przeprowadzonego przez AARP, amerykańską organizację non-profit dla osób po 50. roku życia, ponad 40% pracowników powyżej 40 lat twierdzi, że w ciągu ostatnich trzech lat doświadczyło dyskryminacji ze względu na wiek w pracy. To alarmujące dane, biorąc pod uwagę tempo wzrostu starszej siły roboczej.
Oto pięć popularnych mitów na temat starszych pracowników, które po prostu nie mają pokrycia w faktach. Ich obalenie powinno przekonać cię, że stereotypy należy wyrzucić tam, gdzie ich miejsce – do kosza.
Mit nr 1: Brakuje im kreatywności
Choć lubimy czcić cudowne dzieci, historia pełna jest „późnych rozkwitów”, których twórczość przyniosła nam wszystko – od renesansowych obrazów, przez arcydzieła jazzu, po teorię ewolucji.
„Wielu ludzi uważa, że kreatywność jest wyłącznie domeną młodości, ale w rzeczywistości zależy to od rodzaju kreatywności” – mówi Bruce Weinberg, profesor ekonomii na Ohio State University i główny autor badania z 2019 roku, które analizowało 31 laureatów Nagrody Nobla oraz znanych malarzy, pisarzy, poetów i naukowców.
Badanie wykazało, że istnieją dwa typy kreatywności, które mogą rozkwitać na różnych etapach kariery. Jeden pojawia się szybko, ale równie szybko gaśnie, a drugi opiera się na powolnym procesie obserwacji i udoskonalania. To właśnie ta druga grupa innowatorów, tzw. eksperymentatorzy, najczęściej osiąga swoje najlepsze dzieła w wieku około 50 lat.
Mit nr 2: Są zrzędliwi
Pomijając rolę Paula Giamattiego w filmie The Holdovers, starsi ludzie nie są z natury bardziej marudni niż inne grupy. To zużyty argument, który nie znajduje potwierdzenia w nauce.
W rzeczywistości „osoby starsze mają tendencję do bycia szczęśliwszymi niż ogół populacji” – mówi Heidi Kay White, profesor medycyny na wydziale geriatrii Duke University School of Medicine.
Badania pokazują, że im więcej świeczek na torcie urodzinowym, tym bardziej pozytywne nastawienie – to zjawisko znane jako efekt pozytywności, w którym dobre wspomnienia wypierają negatywne, częściej obciążające młodsze osoby.
Te pozytywne wibracje przenoszą się również na miejsce pracy. Według badania Pew Research Center z 2023 roku starsi pracownicy są bardziej zadowoleni ze swojej pracy niż młodsi. Aż 55% pracowników w wieku 50–64 lata i 67% w wieku 65+ twierdzi, że są bardzo lub niezwykle zadowoleni ze swojej pracy. W przypadku osób w wieku 18–29 lat to tylko 44%.
Mit nr 3: Są mniej produktywni
Nowy raport Center for Retirement Research przy Boston College wykazał, że starsi pracownicy są równie produktywni jak młodsi i odgrywają kluczową rolę w sukcesie wielu firm.
To ma sens, jeśli przestaniemy liczyć lata urodzenia, a zaczniemy oceniać to, co starsi pracownicy naprawdę wnoszą do pracy – doświadczenie, przydatne sieci społeczne i lojalność wobec organizacji.
Udowodniono nawet, że starsi pracownicy przewyższają młodszych kolegów w wielu obszarach wydajności. Znane badanie międzynarodowe wykazało, że osoby w wieku 65–80 lat osiągały bardziej spójne wyniki w testach zdolności poznawczych, szybkości percepcyjnej i pamięci epizodycznej niż osoby w wieku 20–31 lat.
„Każdy aspekt wyników w pracy poprawia się wraz z wiekiem” – powiedział Peter Cappelli, profesor zarządzania w Wharton School of Business. – „Zestawienie lepszej wydajności starszych pracowników z dyskryminacją wobec nich w miejscu pracy po prostu nie ma sensu.”
Mit nr 4: Nie radzą sobie z technologią
Takie wrażenie można odnieść, jeśli szuka się dowodów na to, że starsi pracownicy opierają się nowym technologiom. W rzeczywistości doświadczeni pracownicy często szybciej się uczą i łatwiej dostosowują do zmieniających się technologii.
Badanie North Carolina State University wykazało, że starsi programiści komputerowi mają przewagę nad młodszymi kolegami, ponieważ lepiej potrafią włączać nowe informacje do istniejącej bazy wiedzy.
„Uważamy, że jeśli ktoś zna starsze technologie, łatwiej rozumie nowe” – powiedział współautor badania Emerson Murphy-Hill.
Ten stereotyp jest szczególnie szkodliwy w środowisku szkoleniowym. Jeden eksperyment wykazał, że trenerzy mieli niższe oczekiwania i gorzej szkolili pracowników, jeśli wierzyli, że dana osoba jest starsza.
Mit nr 5: Są zbyt drodzy
To prawda, że siwe włosy mogą kosztować firmę więcej pieniędzy, zwłaszcza jeśli chodzi o trudne do obsadzenia stanowiska kierownicze. Jednak badania pokazują, że zatrudnianie pracowników po 50. roku życia powoduje jedynie minimalny wzrost kosztów pracy.
Powodów jest kilka: coraz więcej firm wypłaca wynagrodzenia częściowo w oparciu o wyniki, a nie wyłącznie o staż pracy. Kolejny powód: rotacja. Starsi pracownicy pozostają w pracy dłużej niż młodsi, co oszczędza firmom ogromnych kosztów związanych z rekrutacją i szkoleniem nowych osób.
Najsilniejszym argumentem biznesowym za zatrudnianiem osób 50+ jest jednak ich zaangażowanie. Pionierskie badanie AARP wykazało, że 65% pracowników w wieku 55 lat i więcej jest „zaangażowanych” w swoją pracę, podczas gdy wśród młodszych to 58–60%.
Może się to wydawać drobiazgiem, ale matematyka jest jednoznaczna. Badanie stwierdza, że zaledwie 5% wzrost zaangażowania pracowników może przynieść 3% wzrost przychodów. Oznacza to, że firma o przychodach 5 miliardów dolarów mogłaby zwiększyć swoje zyski o 150 milionów dolarów tylko dzięki 5% wzrostowi zaangażowania.
Oczywiście to tylko liczby. Nie opowiadają całej historii. To samo można powiedzieć o wieku.